NL 
EN 
Advies · Kalveren
Biest managen; belangrijk?
Kalveren worden geboren zonder enige bescherming tegen ziekteverwekkers. De eerste afweer (antistoffen) verkrijgt het kalf uit de biestvoeding, dit wordt ook wel…
Droge stof
Kort uitgelegd
Het deel van een voer dat overblijft als het water eruit is gehaald, de basis van elke rantsoenberekening.
Wat is droge stof?
Elk voer bestaat uit water en droge stof. De droge stof, afgekort DS, is het deel dat overblijft na volledig drogen. In de droge stof zitten alle voedingsstoffen: energie, eiwit, vet, vezels en mineralen.
Waarom wordt er in droge stof gerekend?
Voedermiddelen bevatten heel verschillende hoeveelheden water. Een kilo vers kuilgras levert veel minder voedingsstoffen dan een kilo hooi. Om voer met elkaar te kunnen vergelijken, worden gehalten aan voedingsstoffen uitgedrukt in gram of MJ per kg droge stof. Ook de voeropname van de koe wordt in kg DS berekend.
Globale drogestofgehalten:
- vers weidegras: ongeveer 15 tot 20 procent
- graskuil: ongeveer 30 tot 40 procent
- maiskuil: ongeveer 30 tot 35 procent
- hooi en stro: ongeveer 85 tot 88 procent
- krachtvoer en granen: ongeveer 87 tot 89 procent
- koemelk: ongeveer 12,5 procent
Het DS-gehalte van kuilvoer verschilt van kuil tot kuil en zelfs binnen één kuil. Daarom loont het om het regelmatig te bepalen. Een kuil met 30 in plaats van 35 procent DS betekent dat de koeien bij dezelfde hoeveelheid vers product merkbaar minder voedingsstoffen binnenkrijgen.
Hoe meet je de droge stof?
Een voeranalyse in het lab geeft exacte waarden. Op het bedrijf kun je het DS-gehalte ook eenvoudig zelf bepalen. Je weegt een monster af, droogt het in de magnetron of een speciale voerdroger tot het gewicht niet meer verandert, en weegt het opnieuw. Het restgewicht gedeeld door het beginGewicht geeft het DS-aandeel.
Hoeveel droge stof eet een koe?
De drogestofopname is de belangrijkste grootheid in de voeding, omdat die bepaalt hoeveel energie de koe binnenkrijgt. Richtwaarden:
- droogstaande koeien in de close-up-fase: ongeveer 1,5 tot 1,8 kg DS per 100 kg lichaamsgewicht
- in de eerste 60 lactatiedagen: ongeveer 2,5 tot 2,8 kg DS per 100 kg lichaamsgewicht, dus rond 19 tot 21 kg bij 750 kg
- hoogproductieve koeien op de top van de lactatie: vaak meer dan 23 kg DS per dag
In de dagen voor het afkalven daalt de drogestofopname van nature. Na het afkalven stijgt ze langzamer dan de melkproductie. Daardoor ontstaat de negatieve energiebalans. Meer hierover in Ketose is een grote kostenpost.
Droge stof in het rantsoen
Ook het DS-gehalte van het kant-en-klare rantsoen telt. Een TMR met ongeveer 40 tot 50 procent droge stof wordt goed opgenomen. Is het rantsoen te droog, dan selecteren de koeien makkelijker. Is het te nat, dan daalt de opname. Wordt een droog rantsoen met water bevochtigd, dan hecht het krachtvoer beter aan de vezels.
Droge stof bij het kalf
Ook bij biest en kalvermelk is de droge stof een maat voor kwaliteit. De Brix-waarde van biest geeft een schatting van het drogestofgehalte. Goede biest zit boven 25 procent DS. Kunstmelk wordt voor een intensief voerschema vaak aangemaakt met ongeveer 15 procent DS. Meer hierover in Biestmanagement; voor de juiste start!.
Veelvoorkomende valkuilen
Een rantsoen wordt vaak één keer berekend met DS-waarden uit het lab en daarna maandenlang hetzelfde gemengd. Als de kuil bij het aansnijden verandert of als het op de open kuil regent, klopt het rantsoen niet meer. Met een wekelijkse DS-bepaling van de belangrijkste kuilen blijft het rantsoen nauwkeuriger.
Veelgestelde vragen
Is DS hetzelfde als droge stof?
Ja. DS is de afkorting van droge stof: het deel van het voer zonder water.
Hoeveel droge stof eet een melkkoe?
In de eerste 60 lactatiedagen ongeveer 2,5 tot 2,8 kg per 100 kg lichaamsgewicht. Hoogproductieve koeien eten later vaak meer dan 23 kg per dag.
Hoe bepaal ik zelf de droge stof van kuilvoer?
Je weegt een monster af, droogt het in de magnetron of een voerdroger tot het gewicht gelijk blijft, en weegt het opnieuw. Het restgewicht gedeeld door het begingewicht geeft het DS-aandeel.
Meer hierover in de kennisbank
Advies · Energie
Ketose is een grote kostenpost
Het is een veel voorkomende aandoening bij melkvee: ketose, ook wel slepende melkziekte genoemd. Uit onderzoek is gebleken dat in de eerste…
Advies · Levensduur
Op naar de volgende lactatie
Het verlengen van de levensduur van uw koeien is erg rendabel. Van drie naar vijf lactaties levert een melkveebedrijf met 100 melkkoeien…
Farming Forward krant
Ontdek onze gloednieuwe krant 'Farming Forward', die vroeger bekendstond als 'Cow Programme'. We hebben de inhoud ook uitgebreid met onderwerpen als klauwverzorging, hygiëne en de dagelijkse bedrijfsbehoeften.
Krant lezen
