NL 
EN 
Advies · Hittestress
Hittestress in combinatie met Klauwgezondheid
Wanneer een koe in de zomer buiten loopt, is de infectiedruk vanuit de stal lager. Logisch, de koe loopt namelijk buiten wat…
Mortellaro
Kort uitgelegd
Besmettelijke huidaandoening aan de klauw (dermatitis digitalis) die kreupelheid veroorzaakt.
Wat is Mortellaro?
Mortellaro is een besmettelijke huidaandoening aan de klauwen van runderen. De vakterm is dermatitis digitalis. De naam Mortellaro komt van de Italiaanse dierenarts die de aandoening in 1974 beschreef. Ze zit meestal aan de achterbenen, op de huid tussen de ballen of boven de tussenklauwspleet.
Als belangrijkste veroorzakers gelden bacteriën van het geslacht Treponema. Ze leven in mest en vuil en dringen binnen via verweekte, beschadigde huid. Mortellaro komt in veel melkveebedrijven voor en is een van de meest voorkomende oorzaken van kreupelheid.
Hoe herken je Mortellaro?
Typisch is een ronde, scherp begrensde plek die in het begin rood en aardbeiachtig is en makkelijk bloedt. De plek is erg gevoelig bij aanraking. Later kan ze bedekt zijn met een korst of wratachtige woekeringen. Koeien met Mortellaro ontlasten het been, trippelen of staan op de klauwpunt.
Voor de indeling worden de M-stadia gebruikt:
- M0: gezonde huid
- M1: kleine, vroege plek kleiner dan 2 cm
- M2: acute, open en pijnlijke plek groter dan 2 cm
- M3: genezend stadium met korst
- M4: chronisch stadium, vaak met verdikking of woekering
- M4.1: chronische plek met een nieuw, vers deel
Chronische plekken spelen een grote rol bij de verspreiding, omdat de ziekteverwekkers daar overleven en steeds opnieuw actief kunnen worden.
Hoe wordt Mortellaro overgedragen?
De ziekteverwekkers verspreiden zich via mest, natte loopvloeren en bekapgereedschap. Vochtige, vuile huid is de toegangspoort. Nieuwe gevallen komen vaak met aangekochte dieren het bedrijf op. In de zomer komen klauwaandoeningen zoals Mortellaro vaker voor bij koeien die binnen blijven dan bij koeien met weidegang, omdat de klauwen buiten beter opdrogen. Meer hierover lees je in Hittestress in combinatie met Klauwgezondheid.
Wat doe je bij Mortellaro?
Hoe eerder je een plek ontdekt, hoe beter de vooruitzichten. Overleg de behandeling met je dierenarts of klauwbekapper. Gebruikelijk is de plek schoon te maken, droog te maken en plaatselijk te verzorgen. Koeien met Mortellaro staan na de behandeling het liefst zo schoon en droog mogelijk.
Preventie op het bedrijf
- Schone en droge loopgangen: vaak schuiven of een mestschuif die vaak genoeg loopt.
- Regelmatig een voetbad, lang genoeg en met een oplossing die vaak genoeg wordt ververst.
- Regelmatig functioneel bekappen, zodat je plekken vroeg vindt.
- Gereedschap na elke koe schoonmaken en ontsmetten.
- Aangekochte dieren controleren op Mortellaro voordat ze bij de koppel gaan.
- Controle in de melkstal: met een lamp en een waterslang bekijk je de achterbenen snel.
Een goede voorziening met zink, biotine en vitaminen houdt huid en hoorn weerbaar, maar vervangt geen hygiëne. Als Mortellaro eenmaal op het bedrijf zit, lukt het zelden om er helemaal vanaf te komen. Het doel is het aantal acute gevallen laag te houden.
Mortellaro en productie
Koeien met acute plekken gaan minder vaak naar het voerhek en de melkrobot. Ze vreten minder, geven minder melk en worden minder snel drachtig. Omdat de pijn vaak wordt onderschat, loont regelmatige controle ook bij koeien die maar licht kreupel lopen.
Veelgestelde vragen
Is Mortellaro besmettelijk?
Ja. De ziekteverwekkers verspreiden zich via mest, natte loopvloeren en gereedschap en komen vaak met aangekochte dieren het bedrijf op.
Hoe ziet Mortellaro eruit?
Een ronde, rode, aardbeiachtige plek, meestal tussen de ballen van de achterklauwen, die bij aanraking erg pijnlijk is. Chronische plekken zijn korstig of wratachtig.
Kan Mortellaro helemaal verdwijnen?
Een losse plek kan genezen. Op bedrijfsniveau lukt het zelden om Mortellaro helemaal kwijt te raken. Het doel is een laag aantal acute gevallen door hygiëne, voetbaden en vroege opsporing.
Meer hierover in de kennisbank
Farming Forward krant
Ontdek onze gloednieuwe krant 'Farming Forward', die vroeger bekendstond als 'Cow Programme'. We hebben de inhoud ook uitgebreid met onderwerpen als klauwverzorging, hygiëne en de dagelijkse bedrijfsbehoeften.
Krant lezen
