NL 
EN 
Structuurrijk ruwvoer
Kort uitgelegd
Voer met veel ruwe celstof, zoals hooi, stro en kuilvoer, dat de koe aanzet tot herkauwen.
Wat is ruwvoer?
Ruwvoer is plantaardig voer met veel ruwe celstof en lange structuur. Daartoe horen hooi, stro, graskuil en, met beperkingen, maiskuil. De koe moet de vezels kauwen en herkauwen. Juist daarom kunnen herkauwers niet zonder ruwvoer: het houdt de pens in beweging en zorgt voor veel speeksel, dat de zuren in de pens buffert.
Ruwvoer, basisvoer, vochtrijk voer
De begrippen worden vaak door elkaar gebruikt.
- Basisvoer, of ruwvoer in ruime zin, is al het voer dat op het bedrijf wordt geteeld en in grote hoeveelheden wordt gevoerd: weidegras, gras- en maiskuil, hooi, stro, bieten.
- Structuurrijk ruwvoer is het deel van het basisvoer met veel ruwe celstof en structuur, dus hooi, stro en kuilvoer.
- Vochtrijk voer is waterrijk basisvoer met weinig structuur, zoals bieten, perspulp of vers jong gras.
- Krachtvoer vult het basisvoer aan met geconcentreerde energie en eiwit.
Waarom heeft de koe structuur nodig?
De pensmicroben vergisten koolhydraten tot zuren. Zonder genoeg structuur kauwt de koe minder, maakt ze minder speeksel en daalt de pH in de pens. De vezelverterende bacteriën nemen af, het vetgehalte in de melk daalt en er dreigt pensverzuring. Lange vezels vormen in de pens ook een vezelmat, die kleine voerdeeltjes vasthoudt en zo de vertering verbetert.
Als richtwaarde geldt minimaal 16 tot 18 procent ruwe celstof in de droge stof van het totale rantsoen. Cijfers zeggen alleen niet alles. Fijngehakselde kuil bevat wel ruwe celstof, maar weinig structuurwaardige vezels. In de praktijk helpt het om naar de koeien te kijken: minstens de helft van de liggende dieren hoort te herkauwen, en een koe herkauwt zo’n acht uur per dag.
Stro in het rantsoen
Stro bevat weinig energie en veel structuur. Het wordt vooral gebruikt in droogstandsrantsoenen, zodat de koe verzadigd raakt zonder te vervetten. Dan mag het stro niet te lang zijn. Bij een snijlengte van 2 tot 4 cm kunnen de koeien het nauwelijks uitsorteren. Doe het stro vóór de kuil in de voermengwagen en let op goede kwaliteit zonder schimmel. Meer tips lees je in Betere kalveren door optimale voeding in droogstand.
Kwaliteit van het basisvoer controleren
De kwaliteit van het basisvoer wisselt met het maaimoment, het weer, de bemesting en het inkuilen. Vroeg gemaaid gras heeft meer energie en eiwit, maar minder structuur. Laat gemaaid gras heeft meer ruwe celstof en is slechter verteerbaar. Laat graskuil en maiskuil daarom regelmatig analyseren, in elk geval bij elke nieuwe kuil. Voor droogstaande koeien is een extra analyse op calcium, fosfor, kalium en DCAB zinvol, omdat graskuil vaak veel kalium bevat.
Hoe beter het basisvoer, hoe minder krachtvoer de koe nodig heeft voor dezelfde productie. Dat verlaagt de voerkosten en spaart de pens.
Ruwvoer voor kalveren
Kalveren hebben vanaf de eerste levensweek vrij toegang tot hooi of stro nodig. Dat traint de pensspieren, terwijl krachtvoer de penspapillen laat groeien. De meeste energie komt in de eerste weken wel uit de melk. Een te vroege nadruk op ruwvoer remt de groei, omdat de pens de vezels nog niet goed kan benutten.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen structuurrijk ruwvoer en basisvoer?
Basisvoer is al het basisvoer van het eigen bedrijf. Structuurrijk ruwvoer is het deel daarvan met veel ruwe celstof en structuur, dus hooi, stro en kuilvoer.
Hoeveel ruwe celstof heeft een melkkoe nodig?
Als richtwaarde geldt minimaal 16 tot 18 procent ruwe celstof in de droge stof van het totale rantsoen, met voldoende lange structuur.
Hoe lang moet stro in het rantsoen zijn?
Ongeveer 2 tot 4 cm. Langer stro sorteren de koeien uit, en dan ontbreekt de structuur in het rantsoen dat ze opnemen.
Farming Forward krant
Ontdek onze gloednieuwe krant 'Farming Forward', die vroeger bekendstond als 'Cow Programme'. We hebben de inhoud ook uitgebreid met onderwerpen als klauwverzorging, hygiëne en de dagelijkse bedrijfsbehoeften.
Krant lezen
