NL 
EN 
Uit de praktijk
“Met de bolus weet ik zeker dat de koe haar mineralen binnenkrijgt”
Bij Mts. De Boer-Muts krijgt de transitieperiode veel aandacht. Het bedrijf gebruikt de Topro Dry Mineral Bolus al jaren standaard bij alle…
Speensealer
Kort uitgelegd
Pasta die bij het droogzetten in de speen wordt ingebracht en het speenkanaal tot het afkalven afsluit.
Wat is een speensealer?
Een speensealer sluit het speenkanaal af tijdens de droogstand. Er zijn twee soorten:
- Inwendige speensealers zijn een pasta, meestal op basis van bismutsubnitraat, die na het laatste melken in het speenkanaal en de speenholte wordt ingebracht. De pasta blijft daar tot het afkalven.
- Uitwendige speensealers vormen een laagje op de speenpunt, vergelijkbaar met een dipmiddel. Ze blijven maar een paar dagen zitten.
Inwendige speensealers zijn diergeneesmiddelen en krijg je via de dierenarts. Ze bevatten geen antibiotica, maar werken puur mechanisch.
Waarom heeft de speen bescherming nodig?
Na het droogzetten vormt zich in het speenkanaal normaal een natuurlijke keratineprop. Bij veel koeien sluit die prop zich echter laat of niet helemaal. In de eerste weken van de droogstand en kort voor het afkalven is de uier daardoor extra gevoelig voor nieuwe infecties, vooral met omgevingskiemen zoals E. coli en Streptococcus uberis. Infecties uit deze periode komen vaak pas in de nieuwe lactatie naar boven als uierontsteking (mastitis).
De inwendige sealer vervangt deze prop. Hij voorkomt dat ziekteverwekkers via het speenkanaal binnendringen.
Speensealer en selectief droogzetten
Vroeger werden veel koeien standaard met antibiotica drooggezet. Nu wordt er per koe gekozen. In Nederland is preventief droogzetten met antibiotica sinds 2014 verboden, en ook de EU-regels staan preventief gebruik van antibiotica alleen bij uitzondering toe. Een gangbare werkwijze:
- Koeien met een celgetal onder 150.000 in de laatste MPR, vaarzen onder 100.000, zonder klinisch geval in de lactatie: alleen een inwendige speensealer.
- Koeien daarboven of met mastitis in de lactatie: in overleg met de dierenarts een droogzetter plus speensealer.
Zo krijgen alleen geïnfecteerde koeien antibiotica, en zijn de gezonde koeien toch beschermd.
Hygiëne bij het inbrengen
Een sealer sluit in wat er in het speenkanaal zit. Breng je hem niet schoon in, dan breng je de ziekteverwekkers zelf in de uier. Daarom telt hygiëne bij het droogzetten zwaarder dan bij elke andere melkbeurt:
- Melk de uier leeg en maak de spenen grondig schoon.
- Ontsmet elke speenpunt met een eigen alcoholdoekje, tot er geen vuil meer op het doekje komt. Eerst de spenen die het verst weg zitten, dan de dichtstbijzijnde.
- Draag schone wegwerphandschoenen.
- Breng de punt van de injector maar kort in het speenkanaal.
- Masseer de sealer niet omhoog de uier in. Hij moet in de speen blijven. Knijp daarvoor met duim en wijsvinger de speenbasis af.
- Dip daarna.
Laat de koeien na het droogzetten staan en breng ze naar een schone, droge omgeving.
Na het afkalven
De sealer wordt niet door het lichaam opgenomen. Hij wordt bij het voormelken van de eerste melkbeurten na het afkalven uitgemolken. Resten kunnen als grijze draadjes in de melk zitten. Melk de spenen daarom de eerste dagen goed voor. In de melkrobot moet het scheiden van deze eerste melk ingesteld zijn.
Controle in de droogstand
Bekijk de uiers in de eerste week na het droogzetten elke dag. Een heet, hard kwartier of een koe met koorts heeft de dierenarts nodig. Zorg voor een droge, schone ligplek, ook in de afkalfstal.
Veelgestelde vragen
Zit er antibiotica in een speensealer?
Nee. Een inwendige speensealer sluit het speenkanaal mechanisch af. Het is wel een diergeneesmiddel en je krijgt hem via de dierenarts.
Wanneer krijgt een koe alleen een speensealer?
Bij selectief droogzetten, als het celgetal laag is en er in de lactatie geen klinisch geval was. Een gangbare grens is onder 150.000 cellen, bij vaarzen onder 100.000.
Hoe komt de sealer er weer uit?
Hij wordt na het afkalven bij het voormelken uitgemolken. Resten kunnen de eerste dagen als grijze draadjes in de melk zitten.
Meer hierover in de kennisbank
Farming Forward krant
Ontdek onze gloednieuwe krant 'Farming Forward', die vroeger bekendstond als 'Cow Programme'. We hebben de inhoud ook uitgebreid met onderwerpen als klauwverzorging, hygiëne en de dagelijkse bedrijfsbehoeften.
Krant lezen
