CMT-test (California Mastitis Test)

Wat is de CMT-test?

De CMT-test is een eenvoudige sneltest voor het celgetal van afzonderlijke uierkwartieren. Voluit heet hij California Mastitis Test, kortweg CMT. Je hebt alleen een testschaal met vier kommetjes en een testvloeistof nodig. De uitslag zie je direct in de stal.

De testvloeistof bevat een reinigingsmiddel dat de lichaamscellen in de melk openbreekt. Het erfelijk materiaal dat daarbij vrijkomt, vormt een gel. Hoe meer cellen, hoe dikker het mengsel. De test meet dus geen bacteriën, maar de afweerreactie van de uier.

Wanneer is een CMT-test zinvol?

• Het celgetal van een koe in de MPR is gestegen en je wilt weten welk kwartier het betreft.
• De melkrobot meldt een stijgende geleidbaarheid.
• Voor een bacteriologisch onderzoek, zodat je het juiste kwartier bemonstert.
• Voor het droogzetten, om te bepalen welke koe een droogzetter nodig heeft.
• Bij verse koeien, na de eerste dagen met biest.
• Zonder MPR als controle van de koppel: een test bij alle koeien tijdens één melkbeurt kost ongeveer een uur.

Zo voer je de test uit

• Melk de eerste stralen van elk kwartier voor en gooi ze weg.
• Houd de schaal zo dat elk kommetje bij één kwartier hoort en melk er ongeveer 2 ml melk in. De meeste schalen hebben een markering.
• Giet overtollige melk af tot de hoeveelheid klopt.
• Voeg dezelfde hoeveelheid testvloeistof toe.
• Draai de schaal ongeveer tien seconden rond.
• Lees de uitslag meteen af. Na langere tijd verandert de gel.

De uitslag aflezen

• Negatief: het mengsel blijft vloeibaar. Het kwartier is gezond.
• Sporen: lichte slierten die bij het rondzwenken verdwijnen.
• Enkel positief (+): duidelijke slierten, maar nog geen samenhangende massa.
• Dubbel positief (++): het mengsel wordt meteen dik en trekt naar het midden.
• Drievoudig positief (+++): er ontstaat een stevige, geleiachtige massa die je bijna helemaal uit het kommetje kunt tillen.

Vergelijk de vier kwartieren. Eén duidelijk positief kwartier naast verder negatieve kwartieren laat zien waar je moet beginnen. Zijn alle kwartieren licht positief, dan kan dat ook aan het lactatiestadium liggen, want kort na het afkalven en aan het eind van de lactatie is het celgetal van nature hoger.

Wat de CMT-test niet kan

De test geeft geen exact celgetal en laat geen ziekteverwekker zien. Voor een beslissing over behandeling of bij terugkerende problemen heb je een bacteriologisch onderzoek nodig.

Tips voor betrouwbare uitslagen

Test altijd voor het melken, niet erna, want in de namelk is het celgetal hoger. Spoel de schaal na elke koe om met water. Bewaar de testvloeistof koel en donker en let op de houdbaarheidsdatum, oude vloeistof reageert zwakker. Noteer de uitslag per kwartier, zodat je hem na twee weken kunt vergelijken.

Veelgestelde vragen

Alle begrippen in de begrippenlijst