Aanvullend diervoeder

Diervoeder of diergeneesmiddel?

In de stal gebruik je veel producten die er op het eerste gezicht hetzelfde uitzien: bolussen, drenken, poeders, pasta’s. Wettelijk horen ze bij twee gescheiden werelden. Diergeneesmiddelen zijn bedoeld om ziekten te genezen, te verlichten of te voorkomen. Ze hebben een registratie nodig, veel zijn alleen op voorschrift verkrijgbaar en na gebruik geldt een wachttijd voor melk en vlees.

Diervoeders dienen voor de voeding. Ze mogen niet beweren dat ze een ziekte genezen of voorkomen. Daar staat tegenover dat ze geen registratie als geneesmiddel nodig hebben en geen wachttijd hebben. De regels staan in de Europese diervoederwetgeving, vooral in Verordening (EG) nr. 767/2009.

De soorten diervoeders

• Enkelvoudige diervoeders zijn losse grondstoffen zoals tarwe, raapzaadschroot of melasse.
• Mengvoeders zijn mengsels van meerdere diervoeders.
• Volledige diervoeders dekken in hun eentje de hele dagbehoefte van een dier.
• Aanvullende diervoeders vullen het rantsoen aan. Ze bevatten bepaalde voedingsstoffen in een hogere concentratie en zijn alleen niet genoeg als dagrantsoen.
• Minerale diervoeders zijn aanvullende diervoeders met minstens 40 procent ruwe as. Ze leveren vooral macro- en sporenelementen.

Veel producten in de melkveestal zijn aanvullende diervoeders: mineralenmengsels, likemmers, energiedrenken en de meeste bolussen.

Wat is een dieetvoeder?

Dieetvoeders, officieel diervoeders voor bijzondere voedingsdoeleinden, zijn een aparte groep. Ze dekken een bijzondere voedingsbehoefte die een dier in een bepaalde fase of situatie heeft. Welke doelen zijn toegestaan, staat in een EU-lijst: Verordening (EU) 2020/354. Daarin is voor elk doel vastgelegd:

• de wezenlijke voedingskenmerken, bijvoorbeeld een minimumgehalte aan calcium
• de diersoort of categorie
• de aanbevolen gebruiksduur
• verplichte vermeldingen op het etiket

Voorbeelden voor rundvee zijn vermindering van het risico op melkziekte, vermindering van het risico op slepende melkziekte (ketose) en stabilisatie van de water- en elektrolytenbalans bij kalveren. Een dieetvoeder mag dit doel noemen, omdat het op de lijst staat. Het blijft wel een diervoeder en behandelt geen ziekte. Op het etiket staat daarom vaak het advies om voor gebruik of voor verlenging van de gebruiksduur een dierenarts te raadplegen.

Wat betekent dit voor jou in de stal?

• Geen wachttijd: na een aanvullend diervoeder of dieetvoeder mag je de melk gewoon leveren.
• Geen vervanging voor de dierenarts: een zieke koe heeft een diagnose en zo nodig een behandeling nodig. Diervoeders kunnen de voorziening aanvullen, bijvoorbeeld met energie of calcium.
• Lees het etiket: daar staan samenstelling, gehalten, dosering en bij dieetvoeders het bijzondere voedingsdoel.
• Houd je aan de dosering: sporenelementen zoals selenium en koper zijn in te hoge hoeveelheden schadelijk. De maximale gehalten in het dagrantsoen zijn wettelijk vastgelegd.

Hoe bolussen worden ingedeeld

Een bolus is een toedieningsvorm, geen wettelijke categorie. Er zijn bolussen als aanvullend diervoeder, als dieetvoeder en als diergeneesmiddel. Welke soort het is, staat op het etiket. Een knoflookbolus als aanvullend diervoeder heeft bijvoorbeeld geen wachttijd.

Hoe herken je de categorie?

Op elk diervoeder staat de soort, bijvoorbeeld aanvullend diervoeder voor melkkoeien of dieetvoeder ter vermindering van het risico op melkziekte. Daarnaast staan de analytische bestanddelen vermeld, zoals ruw eiwit, ruwe as of calcium, en de toevoegingsmiddelen met hun gehalten. Op de verpakking van een diergeneesmiddel staan juist een registratienummer en de wachttijd.

Veelgestelde vragen

Alle begrippen in de begrippenlijst